Ελιά το σύμβολο της ελληνικής φύσης.

Σας καλωσορίζω στο ιστολόγιό μου!
Ο παρών διαδικτυακός τόπος δημιουργήθηκε στα πλαίσια ενός επιμορφωτικού σεμιναρίου με θέμα "Ψηφιακή τεχνολογία στα περιβαλλοντικά προγράμματα". Σκοπό έχει τη διάχυση και ανταλλαγή γνώσεων και πρακτικών σχετικά με το σχεδιασμό και την υλοποίηση περιβαλλοντικών προγραμμάτων στα σχολεία. Έχω επιλέξει να ασχοληθώ με το δέντρο της ελιάς και θα επιχειρήσω το σχεδιασμό κάποιων δραστηριοτήτων που θα έκανα εγώ αν υλοποιούσα το συγκεκριμένο πρόγραμμα. Οι εργασίες που θα προτείνω θα είναι διαθεματικές καθώς, σκοπεύω να συνδυάσω θέματα όπως η γεωργία, η βιοποικιλότητα του ελαιώνα, η υγιεινή διατροφή, η παραγωγή φυτικών θεραπευτικών καλλυντικών, οι τέχνες κ.α.
Διάλεξα την ελιά καθώς είναι ένα μεσογειακό δέντρο, συνδεδεμένο με την ιστορία μας και τον πολιτισμό μας από τα αρχαία χρόνια.
Πιστεύω ότι τα προϊόντα που παράγονται από αυτή (τόσο οι ελιές όσο και το λάδι) είναι φάρμακα της φύσης. Για το λόγο αυτό, θα ήθελα να κάνω τους μαθητές να την αγαπήσουν, να μάθουν κάποιες περισσότερες πληροφορίες γι' αυτή μέσω βιωματικών δραστηριοτήτων και να δημιουργήσουν δικά τους "έργα" ως τελικό αποτέλεσμα του προγράμματος.

Πέμπτη, 13 Μαρτίου 2014

Σχέδιο υλοποίησης του περιβαλλοντικού προγράμματος "Στάζει χρυσάφι...απ' την ελιά".

         Ξεκινώντας, θεωρώ ότι είναι σημαντικό να συζητήσουμε με τους μαθητές μας γενικά θέματα που σχετίζονται με το περιβάλλον. Οι στόχοι της συζήτησης, θα είναι οι ακόλουθοι:


  •  Η ευαισθητοποίηση των παιδιών σε περιβαλλοντικά προβλήματα.
  •  Η κινητοποίησή τους, ώστε να ενδιαφερθούν να μάθουν περισσότερα για τα ζητήματα που αντιμετωπίζει το περιβάλλον μας. 
  • Η κατανόηση του γεγονότος ότι η ποιότητα των όσων μας περιβάλλουν, επηρεάζει και την ποιότητα της δικής μας ζωής.


    Ως αφόρμηση για να ξεκινήσει η παραπάνω κουβέντα, μπορεί να χρησιμοποιηθεί οποιοδήποτε (σχετικό) εποπτικό ή άλλο διδακτικό υλικό. Για μεγαλύτερα παιδιά, η χρήση ενός άρθρου θα μπορούσε να εξυπηρετήσει τον εκπαιδευτικό στο στάδιο αυτό. Για μικρότερα παιδιά, θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν κάποια λογοτεχνικά βιβλία (π.χ "Το μικρό βιβλίο του περιβάλλοντος", "Παιδιά σε δράση! Η ώρα να σώσουμε τη Γη έχει φτάσει").
          Μέσα από τη συζήτηση, θα μπορέσουμε να εντοπίσουμε τις θεματικές που ενδιαφέρουν περισσότερο τους μαθητές μας. Έτσι, θα εμπλακούν και αυτοί στη διαδικασία επιλογής θέματος. Με τον τρόπο αυτό, αποφεύγουμε τον κίνδυνο ενασχόλησης με ένα θέμα αδιάφορο για τα παιδιά. Εναλλακτικά, στο σημείο αυτό μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε και ένα διαδικτυακό ερωτηματολόγιο το οποίο κατασκευάζεται πολύ εύκολα με τη χρήση του ψηφιακού εργαλείου  Google Forms drive.google.com  . Οι μαθητές μπορούν να μπαίνουν στο blog της τάξης και να δίνουν τις δικές τους απαντήσεις σχετικά με το πρόγραμμα που τους ενδιαφέρει να υλοποιήσουμε και τις δραστηριότητες που θέλουν να πραγματοποιήσουμε κατά τη διάρκεια του προγράμματος.
          Ας υποθέσουμε λοιπόν ότι από την παραπάνω διαδικασία, φάνηκε το ενδιαφέρον των μαθητών μας για τα ελαιόδεντρα και τους ελαιώνες. Το πρόγραμμά μας εγκρίθηκε από τις αρμόδιες αρχές με όνομα: "Στάζει χρυσάφι...απ'την ελιά" και είμαστε έτοιμοι να το ξεκινήσουμε. 
         Στη συνέχεια, θα παρουσιάσω κάποιες εργασίες - δραστηριότητες που μπορούμε να κάνουμε στα πλαίσια του προγράμματος αυτού. Οι θεματικοί άξονες με τους οποίους θα ασχοληθώ είναι:


  • Γεωργία - Γεωπονία.
     Στόχοι του άξονα αυτού είναι: η γνωριμία των παιδιών με τους ελαιώνες,η γνώση των συνθηκών στις οποίες ευδοκιμεί το δέντρο της ελιάς, η ενασχόληση με αγροτικές δουλείες  και η επαφή με τη φύση.
    Προτεινόμενες δραστηριότητες: -Παρουσίαση power point - Παρακολούθηση κάποιου βίντεο -Επίσκεψη σε κάποιον ελαιώνα της περιοχής, συζήτηση με τον γεωργό και αν είναι δυνατό και με κάποιον γεωπόνο, συμμετοχή στο λιομάζωμα ή στο κλάδεμα, στο πότισμα κλπ. - Επίσκεψη σε ελαιοτριβείο της περιοχής - Δημιουργία ενός animation, με το εργαλείο  
     Go!Animate (http://goanimate.com/) το οποίο δίνει στο χρήστη τη δυνατότητα δημιουργίας ενός animation μικρής διάρκειας (περίπου ενός λεπτού), με σκοπό την ευαισθητοποίηση των μαθητών μας σχετικά με την αποφυγή χρήσης φυτοφαρμάκων καθώς, αυτά καταλήγουν στον οργανισμό μας.
  • Βιοποικιλότητα.
    Στόχοι του άξονα αυτού είναι: να αντιληφθούν οι μαθητές την αξία του ελαιώνα ως ένα ευαίσθητο οικοσύστημα που φιλοξενεί και τρέφει πολλά ζώα  και φυτά, να κατανοήσουν  την αλληλεξάρτηση των ειδών της φύσης ώστε να είναι σε θέση να αποδεχτούν πως είναι χρέος όλων μας να προστατέψουμε το περιβάλλον.
    Προτεινόμενες δραστηριότητες: - Συζήτηση, προβολή κάποιου βίντεο από το διαδίκτυο ή παρουσίαση power point σχετικά με τα ζώα και τα φυτά που φιλοξενεί ένας ελαιώνας - Δημιουργία κολάζ με τα ζώα - Κατασκευή φυτολογίου -Δημιουργία ενός κόμικ με θέμα τη διατάραξη της ισορροπίας του οικοσυστήματος του ελαιώνα από την επέμβαση του ανθρώπου (π.χ χρήση φυτοφαρμάκων και μη βιολογικών παρασιτοκτόνων που δηλητηριάζουν ζώα και φυτά). Το κόμικ μπορεί να δημιουργηθεί με τη χρήση του εργαλείου 
     StripGenerator (http://stripgenerator.com/) που δίνει τη δυνατότητα στο χρήστη να χρησιμοποιήσει πολλές φιγούρες και αντικείμενα σε διάφορα περιβάλλοντα (βέβαια, δίνει ασπρόμαυρη εικόνα) - Παραγωγή θεατρικού σχετικού με τα παράπονα των ζώων του ελαιώνα προς τους ανθρώπους.
  • Υγιεινή διατροφή.
    Στόχοι της ενότητας αυτής είναι: να γνωρίσουν οι μαθητές τη θρεπτική αξία του ελαιόλαδου, να αλλάξουν τις διατροφικές τους συνήθειες προσεγγίζοντας τη Μεσογειακή διατροφή και αποφεύγοντας το γρήγορο φαγητό.
    Προτεινόμενες δραστηριότητες: - Παρουσίαση power point σχετικά με τη διατροφική αξία του ελαιόλαδου και τα θρεπτικά συστατικά που αυτό περιέχει. Εναλλακτικά, εφόσον έχουμε τη δυνατότητα καλούμε έναν διατροφολόγο στην τάξη που θα αναλάβει να ενημερώσει τα παιδιά για το θέμα αυτό και θα λύσει τυχόν απορίες τους. - Βιβλιοπαρουσίαση (π.χ παρουσιάζουμε το βιβλίο "Ελίτσα" το οποίο είναι σχετικό με το θεματικό άξονα της διατροφής) - Εύρεση συνταγών με βάση το ελαιόλαδο και εκτέλεση μίας στην τάξη. - Κατασκευή πυραμίδας υγιεινής διατροφής - Κατασκευή επιτραπέζιου παιχνιδιού (αυτό που έχω εγώ στο μυαλό μου είναι ένα "φιδάκι" στο οποίο θα ανταμείβεσαι και θα προχωράς αν πέφτεις πάνω σε υγιεινές τροφές ενώ, θα κατεβαίνεις στην ουρά του φιδιού ή θα χάνεις τη σειρά σου αν πέφτεις πάνω σε ανθυγιεινές τροφές)- Δημιουργία animation για τη σωστή διατροφή (π.χ ως εισαγωγή στην ενότητα αυτή θα μπορούσε να λειτουργήσει το animation που έχω ήδη δημιουργήσει, με σκοπό τον προβληματισμό των παιδιών).
  • Φυτικά καλλυντικά.
    Στόχοι του θεματικού αυτού άξονα είναι: η αφύπνιση των μαθητών σχετικά με τα προβλήματα που μπορούν να δημιουργηθούν στο περιβάλλον (αλλά και στον ίδιο τους τον εαυτό) από τη χρήση χημικών καλλυντικών (σπρέι, αποσμητικά, κρέμες, ζελέ μαλλιών κ.α) και η ευαισθητοποίησή τους σχετικά με τα πειράματα που πραγματοποιούνται σε κάποια ζώα προκειμένου να κριθούν τα καλλυντικά κατάλληλα ή μη.
    Προτεινόμενες δραστηριότητες: - Επίσκεψη σε ένα εργαστήριο παραγωγής βιολογικών προϊόντων ή εναλλακτικά παραγωγή στην τάξη μιας απλής κεραλοιφής με βασικό στοιχείο το ελαιόλαδο (μάλιστα, μπορούμε να φτιάξουμε την αλοιφή με χρησιμοποιημένο ελαιόλαδο για να αναδείξουμε και το θέμα της ανακύκλωσης τηγανέλαιων). - Πληροφόρηση των μαθητών μας για κάποια φυτικά καθαριστικά της επιδερμίδας όπως το χαμομήλι ή το κρασί με λάδι και μέλι για τις πληγές (μπορούμε να επεκτείνουμε τη θεματική μας σε καθαριστικά και απολυμαντικά προϊόντα για το σπίτι π.χ το ξίδι είναι ένα από τα καλύτερα καθαριστικά και για τις επιφάνειες του σπιτιού) .
  • Τέχνες.
    Σκοπός της ενότητας αυτής είναι να δώσει στους μαθητές πληροφορίες για το πόσο σημαντικό ήταν το δέντρο της ελιάς από τα αρχαία χρόνια. Στο σημείο αυτό θα γίνει και σύνδεση με το μάθημα της ιστορίας (αναφορά στους Ολύμπιους Θεούς, στους Ολυμπιακούς Αγώνες, στους νικητές αθλητές που  τους τιμούσαν φορώντας τους στεφάνια φτιαγμένα από κλαδιά ελιάς).Οι άνθρωποι ενέτασσαν το ελαιόδεντρο στη ζωγραφική, στις τοιχογραφίες, στά νομίσματά τους, έγραφαν τραγούδια και ποιήματα για την ελιά, τη θεωρούσαν δέντρο ιερό και σύμβολο ειρήνης και ευημερίας.
    Προτεινόμενες δραστηριότητες: - Κατασκευή φύλλων ελιάς από πηλό με καλούπι - Κατασκευή στεφανιών ελιάς για στολισμό της τάξης -Δημιουργία του δικού μας πίνακα ζωγραφικής με θέμα τον ελαιώνα - Κατασκευή αγγείων από πηλό και διακόσμησή τους με εικόνες σχετικές με την ελιά.- προβολή σχετικών διαφανειών (π.χ Η ελιά στην τέχνη 
    όπου το υλικό έχει δημιουργηθεί από μαθητές).
      Στο τέλος του προγράμματος θα ήταν επικοδομητική η δημιουργία ενός διαδικτυακού ερωτηματολόγιου αξιολόγησης του έργου μας (χρήση του εργαλείου Google Forms http://www.docs.google.com) . Κατασκευάζουμε το ερωτηματολόγιό μας ανάλογα με τα θέματα που θέλουμε να διερευνήσουμε (π.χ μας απασχολούν οι γνώσεις που αποκόμισαν τα παιδιά, μας ενδιαφέρει να μάθουμε αν τους άρεσε η διαδικασία, θέλουμε να μας γράψουν τις προτάσεις τους για βελτίωση του προγράμματος, θέλουμε να εισηγηθούν ένα νέο θέμα για καινούριο περιβαλλοντικό πρόγραμμα). Για τη δημοσίευση του υλικού μας, τη διάχυση των ιδεών μας, την ανταλλαγή απόψεων με άλλους συναδέλφους ή μαθητές, απαραίτητη κρίνεται η δημιουργία ενός blog. Κάτι τέτοιο είναι εφικτό με το εργαλείο  Blogger (http://blogger.com/). Θα ήθελα να γίνει σαφές ότι όλα τα ψηφιακά εργαλεία που προτείνονται είναι δωρεάν (τουλάχιστον στη βασική τους έκδοση) και απευθύνονται σε αρχάριους χρήστες υπολογιστών καθώς, δεν απαιτούνται ιδιαίτερες γνώσεις για τη χρήση τους. Το αισθητικό αποτέλεσμα μπορεί να μην είναι τέλειο (π.χ το goanimate έχει πολύ μικρή διάρκεια και η φωνητική απόδοση του κειμένου που πληκτρολογείς είναι κάπως αστεία και άχρωμη βέβαια, νομίζω παρέχει τη δυνατότητα ηχογράφησης φωνής, το stripgenerator έχει μόνο ασπρόμαυρες εικόνες) παρόλα αυτά, είναι εργαλεία χρήσιμα και σίγουρα δελεαστικά για τους μαθητές μας. 

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου